Heatstroke คือ ภาวะวิกฤตจากความร้อนที่อุณหภูมิกายสูงเกิน 40°C ในขณะที่ Stroke คือ ภาวะสมองขาดเลือดหรือเลือดออกในสมอง แม้จะมีอาการเบื้องต้นที่ดูคล้ายกัน แต่สาเหตุและวิธีการรักษานั้นกลับต่างกันโดยสิ้นเชิง ดังนั้น การแยกแยะความแตกต่างของทั้ง 2 โรคนี้ได้จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยลดอัตราการเสียชีวิตได้
แล้วทั้ง 2 โรคนี้จะมีความแตกต่างกันตรงไหน มีวิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นอย่างไร มาไขทุกข้อสงสัยไปพร้อมกันในบทความนี้เลย
เลือกอ่านประเด็นที่สนใจ:
รู้จัก Stroke
โรคหลอดเลือดสมอง หรือ Stroke คือ ภาวะที่สมองขาดเลือดไปเลี้ยงเนื่องจากหลอดเลือดตีบ อุดตัน หรือแตก ส่งผลให้เซลล์สมองถูกทำลายและสูญเสียการทำงาน ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของอัมพฤกษ์และอัมพาต
Stroke เกิดจากอะไร?
โดยทั่วไปแล้ว โรคหลอดเลือดสมอง หรือ Stroke เกิดขึ้นได้จาก 2 สาเหตุหลัก คือ
- เส้นเลือดในสมองตีบ (Ischemic Stroke) ซึ่งพบได้บ่อยที่สุดประมาณ 80% เกิดจากลิ่มเลือดอุดตันหรือไขมันพอกเส้นเลือด
- เส้นเลือดในสมองแตก (Hemorrhagic Stroke) เกิดจากความดันโลหิตสูงหรือผนังหลอดเลือดเปราะบาง
Stroke อาการเป็นอย่างไร?
หลักการ B.E.F.A.S.T. เป็นวิธีสังเกตอาการโรคหลอดเลือดสมองเบื้องต้น เช่น การเสียการทรงตัว ตาพร่ามัว หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง หรือพูดไม่ชัด หากพบอาการควรรีบไปโรงพยาบาลภายใน 4.5 ชั่วโมงเพื่อเข้าสู่กระบวนการ Stroke Fast Track
| Sunday’s Tips! Stroke Fast Track คือ ช่วงเวลา 270 นาทีชีวิตที่ต้องนำส่งผู้ป่วยให้ถึงโรงพยาบาลให้ทัน เนื่องจากเป็นช่วงเวลาที่มีประสิทธิภาพในการฟื้นฟูสมองมากที่สุด อย่างไรก็ตาม หากเกิดอาการ B.E.F.A.S.T. ในข้อใดข้อหนึ่งก็ควรรีบนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลในทันที เพราะทุกวินาทีที่เสียไป คือ ความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับสมองของผู้ป่วย ที่อาจส่งผลต่อชีวิตและการใช้ชีวิตในระยะยาวได้ |
Stroke ปฐมพยาบาลอย่างไร?
หากพบผู้ป่วยที่มีอาการเข้าข่าย Stroke ห้ามให้ดื่มน้ำหรือรับประทานยาเองโดยเด็ดขาด เพราะอาจสำลักลงปอด ให้จัดท่านอนตะแคงเพื่อป้องกันลิ่มเลือดหรือเศษอาหารอุดกั้นทางเดินหายใจ และรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลในทันที
รู้จัก Heatstroke
Heatstroke หรือ โรคลมแดด คือ ภาวะที่ร่างกายมีอุณหภูมิสูงเกิน 40 องศาเซลเซียสจนระบบควบคุมอุณหภูมิล้มเหลว ถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ส่งผลกระทบต่ออวัยวะภายในหลายระบบ
Heatstroke เกิดจากอะไร?
โรคลมแดด หรือ Heatstroke เกิดจากการอยู่กลางแจ้งในสภาพอากาศร้อนจัดนานเกินไป (Classic Heatstroke) หรือ การออกกำลังกายอย่างหนักในที่ร้อน (Exertional Heatstroke) จนร่างกายระบายความร้อนไม่ทัน
Heatstroke อาการเป็นอย่างไร?
โดยเบื้องต้นแล้ว สามารถสังเกตอาการของ Heatstroke หรือโรคลมแดดได้จากภาวะตัวร้อนจัดผิดปกติ แม้อยู่ในอากาศร้อนแต่กลับไม่มีเหงื่อออก ผิวหนังแดง แห้ง และร้อนร่วมกับอาการปวดศีรษะ เวียนศีรษะ หรืออ่อนเพลียมากผิดปกติ
นอกจากนี้ ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการสับสน พูดไม่รู้เรื่อง คลื่นไส้ อาเจียน หายใจหอบ ชีพจรเต้นเร็ว และในกรณีรุนแรงอาจชักเกร็ง เป็นลม หรือหมดสติได้ ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉินที่ควรรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที
Heatstroke ปฐมพยาบาลอย่างไร?
หากเจอผู้ป่วยโรคลมแดด หรือ ฮีทสโตรก ควรรีบปฐมพยาบาลโดยการรีบนำผู้ป่วยเข้าที่ร่มและเย็น ถอดเสื้อผ้าให้เหลือน้อยที่สุด ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นประคบตามข้อพับ (รักแร้ ขาหนีบ คอ) และใช้พัดลมเป่าเพื่อระบายความร้อน
ที่สำคัญ หากผู้ป่วยยังรู้สึกตัวให้จิบน้ำเย็น แต่ถ้าหมดสติแล้ว ควรรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลในทันที
Stroke และ Heatstroke ต่างกันอย่างไร?
| ความแตกต่าง | Stroke โรคหลอดเลือดสมอง | Heatstroke โรคลมแดด |
| สาเหตุหลัก | ความผิดปกติของหลอดเลือดในสมอง | อุณหภูมิร่างกายสูงเกินไปจากสภาพแวดล้อม |
| ปัจจัยกระตุ้น | ความดันสูง ไขมันสูง โรคหัวใจ | อากาศร้อนจัด การออกกำลังกาย หรือ ใช้ร่างกายอย่างหนัก |
| อาการทางกาย | อ่อนแรงครึ่งซีก หน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด | ตัวร้อนจัด ผิวแห้งแดง รู้สึกสับสน เวียนหัว คลื่นไส้ |
| การปฐมพยาบาล | รีบนำส่งโรงพยาบาลทันที | ต้องลดอุณหภูมิกายทันที หากผู้ป่วยไม่รู้สึกตัว ให้รีบนำส่งโรงพยาบาล |
Stroke และ Heatstroke ประกันสุขภาพคุ้มครองหรือไม่?
หากกรมธรรม์พ้นระยะเวลารอคอย (Waiting Period) แล้ว ประกันสุขภาพจะให้ความคุ้มครองตามเงื่อนไขที่กำหนด โดยแบ่งตามประเภทความคุ้มครองดังนี้
- IPD (ผู้ป่วยใน) — คุ้มครองค่าห้อง ค่าอาหาร ค่าหมอ และค่าหัตถการต่างๆ ตามวงเงินในกรมธรรม์
- OPD (ผู้ป่วยนอก) — คุ้มครองกรณีอาการไม่รุนแรงถึงขั้นนอนโรงพยาบาล หรือการติดตามอาการหลังเจ็บป่วย
ทั้งนี้ หากมีประวัติเป็น Stroke มาก่อนทำประกัน ถือเป็น Pre-existing Condition ควรสอบถามเงื่อนไขกับบริษัทประกันให้ชัดเจนก่อนตัดสินใจ
ลูกค้าซันเดย์สามารถเช็กเงื่อนไขความคุ้มครองได้ที่ซูเปอร์แอปฯ Jolly by Sunday หรือเช็กเบี้ยและความคุ้มครองได้ที่ easysunday.com
